Pedagog maqomi va imtiyozlar

Quyidagi shaxslarning pedagogik faoliyat bilan shug‘ullanishiga yo‘l qo‘yilmaydi:
- sud hukmiga muvofiq pedagogik faoliyat bilan shug‘ullanish huquqidan mahrum etilganlar;
- sud tomonidan muomalaga layoqatsiz yoki muomala layoqati cheklangan deb topilganlar;
- pedagogik faoliyatni amalga oshirishga to‘sqinlik qiladigan kasalliklari bo‘lganlar;
- psixiatriya yoki narkologiya muassasalarida hisobda turganlar.
Bundan tashqari, qasddan sodir etilgan jinoyat uchun ilgari sudlangan shaxslarni pedagogik faoliyat bilan bog‘liq lavozimlarga qabul qilish man etiladi.

1-oktyabr “O‘qituvchi va murabbiylar kuni” etib belgilangan hamda ushbu kun bayram (dam olish) kuni hisoblanadi.
Bolalarga ta’lim-tarbiya beradigan barcha pedagoglar O‘zbekiston Respublikasi Davlat byudjeti hisobidan majburiy ravishda tibbiy ko‘rikdan bepul o‘tkaziladi.
Pedagoglar uchun 56 kunlik yillik haq to‘lanadigan uzaytirilgan ta’tillar beriladi hamda ish vaqtining davomiyligi haftasiga ko‘pi bilan 36 soat qilib belgilanadi.

Maktab o‘qituvchilari uchun direktor jamg‘armasi hisobidan 40 foizgacha qo‘shimcha ustama to‘lanadi.

Maktab xodimlari 1-oktyabr bayram munosabati bilan MHEKMning 50 foizigacha mukofotlanishi mumkin.

Kasbiy faoliyatda yuqori natijalarga erishganligi uchun pedagoglar davlat mukofotlariga, xususan, “O‘zbekiston Respublikasi xalq o‘qituvchisi”, “O‘zbekiston Respublikasida xizmat ko‘rsatgan yoshlar murabbiyi” va “O‘zbekiston Respublikasida xizmat ko‘rsatgan xalq ta’limi xodimi” faxriy unvonlari hamda boshqa davlat mukofotlari bilan taqdirlanishi mumkin.

Ta’lim tashkiloti pedagog xodimining kasbiy faoliyatiga, ta’lim oluvchilarning bilimini to‘g‘ri va xolis baholashiga ta’sir ko‘rsatish bilan ifodalangan tarzda qonunga xilof ravishda aralashish yoki ta’lim tashkiloti pedagog xodimining xizmat vazifalarini bajarishiga to‘sqinlik qilish fuqarolarga BHMning 7 baravaridan 10 baravarigacha, mansabdor shaxslarga esa 10 baravaridan 15 baravarigacha miqdorda jarima solishga sabab bo‘ladi.

O‘zbekiston Respublikasi Mehnat kodeksining 360-moddasida binoan, bolalarga ta’lim-tarbiya beradigan barcha pedagog xodimlar doimiy ravishda bepul tibbiy ko‘rikdan o‘tkaziladi.

Xodimlar, jumladan pedagog xodimlar ham majburiy tibbiy ko‘riklardan o‘tishi munosabati bilan chiqimdor bo‘lmaydi.

Maktab o‘qituvchilariga faoliyatni baholash mezonlari asosida 10 foizdan 40 foizgacha, kutubxonachi va psixologlarga 10 foizdan 20 foizgacha ustama belgilanadi.

Olimpiada g‘olibi bo‘lgan o‘qituvchilarga 150 foizgacha ustama beriladi. 

Shuningdek, olis hududlarda dars berayotgan o‘qituvchilarga 50 foizgacha ustama beriladi.

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Iqtidorli o‘quvchilar o‘rtasida fan olimpiadalarini o‘tkazish tizimini takomillashtirish hamda xorijiy tillarni o‘qitish bo‘yicha eng yaxshi maktabni aniqlash tizimini joriy etish to‘g‘risida”gi Qarori asosida fan olimpiadasi g‘olibini tayyorlagan o‘qituvchilar rag‘batlantiriladi.

Umumtaʼlim muassasalari xodimlariga moddiy yordam xodimning oʻzi yoki yaqin qarindoshi (otasi, onasi, turmush oʻrtogʻi, farzandi) vafot etganda, ogʻir kasallikka chalinganda, xodim tabiiy ofatdan zarar koʻrganda koʻrsatiladi.

Bunda kalendar yili davomida bir xodimga toʻlanadigan moddiy yordamlarning jami miqdori uning lavozim maoshi (oʻqituvchining tarif stavkasi) miqdorining ikki barobaridan oshirilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

“Xorijiy tillarni o‘qitish bo‘yicha eng yaxshi maktab” tanlovi g‘oliblari pul mukofotlari bilan taqdirlanadi. Bunda:

a) tuman (shahar) bosqichida:

1-oʻrin uchun — 100 million soʻm, 2-oʻrin uchun — 75 million soʻm, 3-oʻrin uchun — 50 million soʻm miqdorida mukofotlash — tuman (shahar) mahalliy budjetlari hisobidan;

b) Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar bosqichida:

1-oʻrin uchun — 250 million soʻm, 2-oʻrin uchun — 200 million soʻm, 3-oʻrin uchun — 150 million soʻm miqdorida mukofotlash — Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjeti, viloyatlar va Toshkent shahar mahalliy budjetlari hisobidan;

v) respublika bosqichida:

1-oʻrin uchun — 500 million soʻm, 2-oʻrin uchun — 400 million soʻm, 3-oʻrin oʻrin uchun — 300 million soʻm miqdorida mukofotlash respublika budjetidan Maktabgacha va maktab taʼlim vazirligining markazlashgan xarajatlariga ajratiladigan mablagʻlar hisobidan.

Inklyuziv taʼlim sinflari oʻqituvchilariga mehnatning alohida sharoitlari uchun har oyda toʻlanadigan ustama haqi sinfda alohida taʼlim ehtiyojlari boʻlgan bir nafar bola uchun tarif stavkasining 10 foizi, ikki nafar bola uchun tarif stavkasining 20 foizi, uch nafar bola uchun tarif stavkasining 30 foizi miqdorida, ikki va undan ortiq inklyuziv taʼlim sinflarida toʻrt nafar va undan ortiq bola uchun taʼlim-tarbiya ishlarini amalga oshirgan fan oʻqituvchilariga tarif stavkasining 40 foizi miqdorida belgilanadi.

Boshlangʻich tayanch korreksion sinflar oʻqituvchilari bolalar sonidan qatʼi nazar, inklyuziv sinflar yoki boshlangʻich tayanch korreksion sinflarda faoliyat yuritayotgan maxsus pedagoglarga va yordamchi xodim (assistent-oʻqituvchi)larga mehnatning alohida sharoitlari uchun har oyda toʻlanadigan ustama haqi lavozim maoshining 50 foizi miqdorida toʻlanadi.

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Taʼlim tashkilotlari pedagog kadrlarini attestatsiyadan oʻtkazish tartibini takomillashtirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi Qaroriga muvofiq, 2023-yil 1-apreldan boshlab shunday tartib oʻrnatildiki, unga ko‘ra quyidagilar majburiy attestatsiyaga jalb etilmasligi belgilandi:

- pedagogik faoliyat boʻyicha 25 yil va undan koʻp ish stajiga ega boʻlgan pedagog xodimlar;

- yoshga doir pensiyaga chiqishi uchun 5 yildan koʻp boʻlmagan muddat qolgan pedagog xodimlar.

Quyidagi pedagog kadrlarga malaka toifasi (lavozim) toʻgʻridan-toʻgʻri (attestatsiyadan oʻtkazilmasdan) beriladi:

a) Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi tomonidan roʻyxati tasdiqlanadigan sport musobaqalarining:

xalqaro hamda respublika bosqichida 3-oʻrinni egallagan tarbiyalanuvchisini tayyorlagan maktabgacha taʼlim tashkilotlarining jismoniy tarbiya yoʻriqchilariga — ikkinchi malaka toifasi (katta oʻqituvchi lavozimi);

xalqaro hamda respublika bosqichida 2-oʻrinni egallagan tarbiyalanuvchisini tayyorlagan maktabgacha taʼlim tashkilotlarining jismoniy tarbiya yoʻriqchilariga — birinchi malaka toifasi (yetakchi oʻqituvchi lavozimi);

xalqaro hamda respublika bosqichida 1-oʻrinni egallagan tarbiyalanuvchisini tayyorlagan maktabgacha taʼlim tashkilotlarining jismoniy tarbiya yoʻriqchilariga — oliy malaka toifasi (bosh oʻqituvchi lavozimi);

b) belgilangan tartibda tasdiqlanadigan xalqaro va respublika miqyosidagi sport hamda ommaviy jismoniy tarbiya tadbirlarining respublika, hududiy va jismoniy tarbiya-sport tashkilotlari kalendar-rejalariga kiritiladigan, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi hududida oʻtkaziladigan xalqaro va respublika miqyosidagi rasmiy sport yoki ommaviy jismoniy tarbiya tadbirlari roʻyxatiga kiritilgan sport musobaqalarining:

xalqaro hamda respublika bosqichida 3-oʻrinni egallagan oʻquvchisini tayyorlagan taʼlim tashkilotlari jismoniy tarbiya fani oʻqituvchilariga — ikkinchi malaka toifasi (katta oʻqituvchi lavozimi);

xalqaro hamda respublika bosqichida 2-oʻrinni egallagan oʻquvchisini tayyorlagan taʼlim tashkilotlari jismoniy tarbiya fani oʻqituvchilariga — birinchi malaka toifasi (yetakchi oʻqituvchi lavozimi);

xalqaro hamda respublika bosqichida 1-oʻrinni egallagan oʻquvchisini tayyorlagan taʼlim tashkilotlari jismoniy tarbiya fani oʻqituvchilariga — oliy malaka toifasi (bosh oʻqituvchi lavozimi);

v) jismoniy tarbiya fani olimpiadasining, shuningdek, “Besh tashabbus olimpiadasi”, olimpiya, noolimpiya va milliy sport turlari boʻyicha uch bosqichli umumrespublika sport musobaqalarining:

respublika (final) bosqichida 3-oʻrinni egallagan oʻquvchisini tayyorlagan taʼlim tashkilotlarining jismoniy tarbiya fani oʻqituvchilariga — ikkinchi malaka toifasi (katta oʻqituvchi lavozimi);

respublika (final) bosqichida 2-oʻrinni egallagan oʻquvchisini tayyorlagan taʼlim tashkilotlarining jismoniy tarbiya fani oʻqituvchilariga — birinchi malaka toifasi (yetakchi oʻqituvchi lavozimi);

respublika (final) bosqichida 1-oʻrinni egallagan oʻquvchisini tayyorlagan taʼlim tashkilotlarining jismoniy tarbiya fani oʻqituvchilariga — oliy malaka toifasi (bosh oʻqituvchi lavozimi);

g) xalqaro matematika (IMO), fizika (IPhO), kimyo (IChO), biologiya (IBO) informatika (IOI) olimpiadalarida oltin, kumush yoki bronza medalni (birinchi, ikkinchi va uchinchi oʻrinni) qoʻlga kiritgan sovrindor oʻquvchini tayyorlagan taʼlim tashkilotlarining pedagog kadrlariga — oliy malaka toifasi (bosh oʻqituvchi lavozimi).

Tibbiyot oliy oʻquv yurtlari, shifokorlar malakasini oshirish institutlari va tibbiyot fakultetlarining professor-oʻqituvchilariga sogʻliqni saqlash idoralarining klinikalari va klinik baza boʻlgan boshqa muassasalarida davolash-tashxis ishlarini bajarganliklari uchun quyidagi miqdorlarda qoʻshimcha haq toʻlanadi:

kafedra mudirlari, professorlar va dotsentlarga — lavozim maoshining 20 foizi miqdorida;

assistentlarga — lavozim maoshining 25 foizi miqdorida.

Shu toifadagi xodimlarga — bemorlarni operatsiya qiluvchi jarrohlarga, operativ faoliyatni, reanimatsiya tadbirlarini va jadal terapiya usullarini qoʻllovchi anesteziolog va reanimatologlarga, davolash tadbirlarini amalga oshiruvchi endoskopchilarga qoʻshimcha toʻlovlar ularning lavozim maoshining 25 va 30 foizi miqdorida belgilanadi.

Taʼlim tashkiloti pedagog xodimining kasbiy faoliyatiga taʼlim oluvchilarning bilimini toʻgʻri va xolis baholashiga taʼsir koʻrsatish bilan ifodalangan tarzda qonunga xilof ravishda aralashish yoki taʼlim tashkiloti pedagog xodimining xizmat vazifalarini bajarishiga toʻsqinlik qilish, —

fuqarolarga bazaviy hisoblash miqdorining yetti baravaridan oʻn baravarigacha, mansabdor shaxslarga esa — oʻn baravaridan oʻn besh baravarigacha miqdorda jarima solishga sabab boʻladi;

Xuddi shunday huquqbuzarliklar maʼmuriy jazo chorasi qoʻllanilganidan keyin bir yil davomida takror sodir etilgan boʻlsa, —

fuqarolarga bazaviy hisoblash miqdorining oʻn baravaridan oʻn besh baravarigacha, mansabdor shaxslarga esa — oʻn besh baravaridan yigirma baravarigacha miqdorda jarima solishga yoki oʻn besh sutkagacha maʼmuriy qamoqqa olishga sabab boʻladi.

Vazirlar Mahkamasi qarori (175-son, 16.04.2026 y.) bilan pedagog xodimlarga ayrim davlat xizmatlarini ko‘rsatishda 50 foiz chegirma beriladi. Jumladan:

- ko‘chmas mulk obyektlarining davlat kadastri sohasida davlat xizmatlari;

- muhandislik-kommunikatsiya tarmoqlariga ulanish bo‘yicha davlat xizmatlari;

- umumta’lim fanlarini bilish darajasini aniqlash va sertifikat berish bo‘yicha davlat xizmatlari;

- traktorchi-mashinist guvohnomasini olish uchun imtihon topshirishga ruxsat berish byo‘icha davlat xizmatlari;

- rasmiy hujjatlarga apostil qo‘yish bo‘yicha davlat xizmatlari va boshqalar.